อูณหภูมิการเมืองร้อนฉ่า ก่อนเลือกตั้งใหญ่ 14 พ.ค. 2566 เมื่อ เรืองไกร ลีกิจวัฒนะ เข้ายื่นหนังสือต่อสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เมื่อวันที่ 10 พ.ค. 2566 ขอให้ตรวจสอบว่า ‘ทิม พิธา ลิ้มเจริญรัตน์’ หัวหน้าพรรคก้าวไกล(ก.ก.)ว่าเข้าข่ายมีลักษณะต้องห้ามมิให้ใช้สิทธิสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 98 (3) หรือไม่
เรืองไกร อ้างว่า พบข้อมูลที่น่าเชื่อถือได้ว่า ‘พิธา’ ถือหุ้นสื่อ บริษัท ไอทีวี จำกัด (มหาชน) หรือ ITV โดยเจ้าตัวได้ออกมายอมรับเรื่องชื่อผู้ถือหุ้นอยู่ใน บมจ.ไอทีวี และเป็นบริษัทที่ประกอบธุรกิจสื่อ ตามข้อมูลที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้าแสดงไว้ และรายงานการประชุมของบริษัทเมื่อ 26 เม.ย. 2566 จึงถือว่าองค์ประกอบต่าง ๆ ครบถ้วนตามกฎหมายแล้ว
‘พิธา’ ถูกร้องในช่วงกระแสพรรคก้าวไกลนำโด่ง ทิ้งห่างหลายพรรคการเมือง อีกทั้ง “ทิม พิธา” วัย 42 ปี ไม่เพียงแต่เป็น ผู้สมัคร สส.ปาร์ตี้ลิสต์ ลำดับที่ 1 ของพรรคก้าวไกล แต่ยังเป็น แคนดิเดตนายกรัฐมนตรี เพียงหนึ่งเดียวของพรรค อีกด้วย แน่นอนบรรดา ‘ด้อมส้ม’ อาจจะเสียอาการไปบ้าง
“อุ๊งอิ๊ง” แพทองธาร ชินวัตร หัวหน้าครอบครัวเพื่อไทย แคนดิเดตนายกรัฐมนตรี ของพรรคเพื่อไทย เป็นอีกคนที่ ถูก “นักร้อง” ยื่นตรวจสอบปมถือหุ้นบริษัทเอสซี แอสเสท จำกัด(มหาชน) จำนวน 1,216,149,807 หุ้น โดยอ้างว่าวัตถุประสงค์การทำธุรกิจของ “เอสซี แอสเสท” อย่างน้อย 5 ข้อ อาจเข้าข่ายเป็นกิจการสื่อมวลชน
นอกจาก “อุ๊งอิ๊ง” ยังมีผู้สมัคร สส. ในศึกเลือกตั้ง 2566 อีกอย่างน้อย 130 คน ถูก กกต.กล่าวหาปม “ถือหุ้นสื่อ” ตามที่ ชาญชัย อิสระเสนารักษ์ ผู้สมัคร สส.นครนายก เขต 2 พรรคประชาธิปัตย์ (ปชป.) อ้างถึง ภายหลังเจ้าตัวโดน กกต.นครนายก ตัดสิทธิลงสมัครรับเลือกตั้ง ปมถือหุ้น “เอไอเอส”
2 พ.ค. 2566 ศาลฎีกาสั่งคืนสิทธิ์ให้ “ชาญชัย อิสระเสนารักษ์” ลงสมัคร สส.ได้ชี้กกต.นครนายก ตีความปมถือหุ้น AIS ไม่เป็นไปตามเจตนารมณ์และไม่ชอบด้วยกฏหมายรัฐธรรมนูญ
ย้อน‘คดีหุ้นสื่อ’เจ้าของสถานีวิทยุชุมชน
ก่อนการเลือกตั้งใหญ่ปี2562 มีนักการเมืองถูกร้อง “คดีหุ้นสื่อ”จำนวนมาก แต่ในจำนวนนี้ มีเพียง 'นายรวิพล หินผาย' เป็นผู้สมัคร สส. จ.อุดรธานี พลังท้องถิ่นไท เพียงรายเดียวที่ กกต.วินิจฉัยขาดคุณสมบัติก่อนประชาชนจะใช้สิทธิเลือกตั้ง เนื่องจากเป็นเจ้าของสถานีวิทยุชุมชน เป็นการถือหุ้นสื่อมวลชน
โดยไม่มีข้อโต้แย้งว่าไม่ได้เป็นเจ้าของคดีนี้ต่างจากผู้สมัคร สส.บางรายที่ถือหุ้นในบริษัทที่จดบริคณห์สนธิแจ้งวัตถุประสงค์บางข้อทำสื่อ แต่ความจริงทำธุรกิจอื่น ซึ่งเป็นปัญหาถูกร้องต่อคณะกรรมการการเลือกตั้ง และศาลรัฐธรรมนูญ ในขณะนี้ว่า ขาดคุณสมบัติในการเป็นผู้สมัคร สส.หรือไม่?
นายรวิพล หินผาย ผู้สมัคร สส. จ.อุดรธานี เขต 3 พรรคพลังท้องถิ่นไท ถือหุ้นและเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ ห้างหุ้นส่วนจำกัด รวิพลเรดิโอ ทำวิทยุชุมชน ถูก กกต.ไม่ประกาศรับรองรายชื่อเป็นผู้สมัครรับเลือกตั้ง สส. นายรวิพล ได้ยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลฎีกาแผนกคดีเลือกตั้ง แต่ปรากฎว่าวันที่ 8 มี.ค.2562 ศาลฎีกายกคำร้อง
ยกฟ้อง‘คดีถือหุ้นสื่อ’
คดีเพิกถอนชื่อผู้สมัคร สส.ในการเลือกตั้ง 24 มี.ค.2562 อันเนื่องมาจากขาดคุณสมบัติ กรณีเป็นเจ้าของ ถือครองหุ้นสื่อมวลชนได้แก่
- คดีนายภูเบศวร์ เห็นหลอด ผู้สมัคร สส. สกลนคร พรรคอนาคตใหม่
- นายคมสัน ศรีวนิชย์ ผู้สมัคร สส.อ่างทอง เขตเลือกตั้งที่ 1 พรรคประชาชาติ
- นายทวีป ขวัญบุรี ผู้สมัคร สส. เขตเลือกตั้ง 1 จ.ระยอง พรรคพลังประชารัฐ
- นายติณณ์ ศรีงาม ผู้สมัคร สส.กำแพงเพชร เขตเลือกตั้งที่ 2 พรรคนาคตใหม่
- นายอรชุน ประสิทธิ์สมบัติ ผู้สมัคร สส.อ่างทอง พรรคประชาธิปัตย์
- นายสุวัฒน์ชัย สวัสดี ผู้สมัคร สส. จังหวัดนครราชสีมา เขต 1 พรรคความหวังใหม่
- คดีนายวิวิธชิตวัน สุวรรณรัตน์ ผู้สมัคร สส.สงขลา เขตเลือกตั้งที่ 2 พรรคประชาธรรมไทย
ผู้สมัคร สส. ทั้ง 7 รายศาลฎีกาแผนกคดีเลือกตั้ง พิพากษาเมื่อวันที่ 4-19 มี.ค.2562 ว่า คำสั่งไม่ประกาศรับรองชื่อผู้สมัครของกกต.เป็นไปโดยชอบ ยกคำร้องคัดค้านของผู้ร้อง
‘ธนาธร’ติดบ่วง‘คดีหุ้นสื่อ’ดับฝันพ่อของฟ้า ลามสส.ทั้งสภา
หลังเลือกตั้งใหญ่ 25 มี.ค. 2562 ได้เพียง 2 วัน นายศรีสุวรรณ จรรยา เลขาธิการสมาคมองค์การพิทักษ์รัฐธรรมนูญไทย ได้ยื่นคำร้องต่อคณะกกต. ให้ตรวจสอบการถือหุ้นสื่อของ “ธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ” หัวหน้าพรรคอนาคตใหม่ ว่าขัดต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 98 (3) ที่ห้ามผู้เป็น สส.เป็นเจ้าของหรือผู้ถือหุ้นในกิจการหนังสือพิมพ์หรือสื่อมวลชนใดๆ หรือไม่
16 พ.ค. 2562 กกต. มีมติเอกฉันท์ยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อให้พิจารณาวินิจฉัยสมาชิกภาพของ “ธนาธร” ให้สิ้นสุดลง ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2560 มาตรา 82 วรรคสี่
ด้วยพยานหลักฐาน บริษัท วี-ลัค มีเดีย จำกัด ที่ “ธนาธร” ถือหุ้น เป็นบริษัทที่ระบุวัตถุประสงค์ในการยื่นจดทะเบียนต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ว่า ประกอบกิจการหนังสือพิมพ์และสื่อมวลชน เมื่อพิจารณาจากงบการเงินของบริษัทพบว่ามีรายได้จากการขายนิตยสาร ให้บริการโฆษณาถือเป็นการประกอบธุรกิจสื่อสารมวลชนและยังคงประกอบกิจการอยู่ ไม่มีการจดทะเบียนยกเลิกบริษัทหรือเสร็จการชำระบัญชี
ขณะที่สำเนาบัญชีผู้ถือหุ้น หรือ บอจ. 5 ที่ กกต.ได้รับจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ยังปรากฏชื่อนายธนาธรเป็นผู้ถือหุ้นตั้งแต่ปี 2558 จนถึงวันที่ 21 มี.ค. 2562 เมื่อ กกต.ประกาศเปิดสมัครรับเลือกตั้ง สส.วันที่ 4-8 ก.พ. 2562
"คดีถือหุ้นสื่อ" ของ “เอก-ธนาธร” เป็นเหตุให้พรรคอนาคตใหม่(ขณะนั้น)ยื่นหนังสือให้ประธานสภาผู้แทนราษฎร ส่งรายชื่อ 41 สส. พรรคฝ่ายรัฐบาลให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย แบ่งเป็น 2 ล็อต ล็อตแรก 30 คน ยื่นเมื่อวันที่ 4 มิ.ย. 2562 ล็อตสอง 11 คน ยื่นเมื่อ 6 มิ.ย.2562
ฝ่ายค้านรอด ยกเว้น‘ก้าวไกล’ไม่รอด
28 ต.ค. 2563 ศาลได้ออกนั่งบัลลังก์อ่านคำวินิจฉัยให้คู่กรณีฟัง โดยวินิจฉัยในส่วนของ สส.ฝ่ายรัฐบาล 32 คนก่อน เห็นว่า สส.จำนวน 29 คน ไม่ได้ประกอบกิจการธุรกิจสื่อ และหนังสือพิมพ์ตามคำร้องมาตรา 101 (6) ประกอบมาตรา 98 (3)
ขณะที่จำหน่ายคดีอีก 3 ราย คือ 1. พ.ต.ท.ไวพจน์ อาภรณ์รัตน์ 2.ม.ร.ว.จัตุมงคล โสณกุล และ 3.นายสมเกียรติ ศรลัมพ์ เนื่องจากพ้นสมาชิกภาพ สส.ไปแล้ว
ส่วน 32 สส.ฝ่ายค้านนั้น ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่า กรณีของนายธัญญ์วาริน สุขะพิสิษฐ์ สส.พรรคก้าวไกล ขาดคุณสมบัติ สส. เนื่องจากถือหุ้นในบริษัทประกอบกิจการสื่อขัดรัฐธรรมนูญ เมื่อครั้งสังกัดพรรคอนาคตใหม่ แม้โอนหุ้นแล้วยังพบข้อพิรุธ และไม่ชี้แจงข้อเท็จจริง
ศาลฯ สั่งจำหน่ายคดี 3 รายคือ 1.พล.ท.พงศกร รอดชมภู 2.นายสุรชัย ศรีสารคาม และ 3. นายชำนาญ จันทร์เรือง เนื่องจากพ้นสมาชิกภาพส.ส.ไปแล้ว
ส่วน 28 สส. ฝ่ายค้านศาลยกคำร้อง เนื่องจากไม่ได้ประกอบกิจการธุรกิจสื่อมวลชน และหนังสือพิมพ์แต่อย่างใด
คดีถือหุ้นสื่อ บริษัทวีลัค มีเดียจำกัด จนเป็นเหตุให้ “ธนาธร” พ้นตำแหน่งสส.ปี2652 อาจจะมีข้อเท็จจริงแตกต่างไปจาก “อุ๊งอิ๊ง” แคนดิเดตนายกฯ พรรคเพื่อไทย เพราะ “เอสซี แอสเสท” เป็นที่รับรู้โดยทั่วไปว่าทำธุรกิจอสังหาริมทรัพย์เป็นหลัก ต่างจาก “วีลัค มีเดีย” ทำธุรกิจสิ่งพิมพ์โดยตรง
ทั้ง ‘อุ๊งอิ๊ง’ แพทองธาร และ ‘พิธา ลิ้มเจริญรัตน์’ ถูกกล่าวหา คดีถือหุ้นสื่อ ส่วนใครจะลิ่ว หรือร่วง หรือมีผลต่อการเลือกตั้ง 2566 หรือไม่ รอลุ้นการวินิจฉัยของกกต.
...กมลทิพย์ ใบเงิน..เรียบเรียง
ข่าวที่เกี่ยวข้อง